ป่าอ่างฤาไน

ผืนป่าอ่างฤาไนมีอาณาเขตติดกับจังหวัดชลบุรี  ระยอง  จันทบุรี  ฉะเชิงเทรา  สภาพป่าถูกทำลายจาการสัมปทานป่าไม้และการบุกรุกเข้าไปทำกิน  จนทำให้เป็นป่าเสื่อมโทรม  คงมีป่าไม้เฉพาะที่เป็นภูเขาเท่านั้น  แต่ก็ได้กลับมาฟื้นฟูเป็นป่าอีกครั้ง  สัตว์ป่านานาชนิดกลับมีชีวิตการเป็นอยู่ที่ดีขึ้น  ต้นไม้กำลังอยู่ระหว่าการปรับตัวเพื่อให้เป็นป่าดงดิบเหมือนเดิม  และมีการปลูกป่าเพิ่มเติมอีก  แต่คงต้องใช้ระยะเวลาอีกหลายสิบปีหรือเป็นร้อยปีนับจากปีนี้ไป  ซึ่งก็ผ่านพ้นไป ๒๐ กว่าปีแล้ว 

การเข้าไปเที่ยวสัมผัสป่าอ่างฤาไนนั้นไม่เหมาะนัก  คือ สภาพป่าเป็นพื้นที่ราบ  บางแห่งราบโล่งเป็นป่าหญ้าคาสูงท่วมหัวจนสุดสายตาเพราะเคยเป็นไร่มาก่อน  มีภูเขารายล้อมด้านทิศตะวันออกและตะวันตกเท่านั้น  ป่าที่เคยถูกทำลายกำลังฟื้นตัวจึงรกด้วยหนามและเถาวัลย์หรือป่าหญ้าคานับร้อยไร่  ทางด่านก็รกเช่นกันและไม่แน่นนอนในเส้นทาง  ไม่มีจุดท่องเที่ยวชมทิวทัศน์หรือสถานที่ท่องเที่ยวอื่น ๆ  เว้นแต่เที่ยวน้ำตก  จึงไม่เป็นที่สนใจของนักเดินไพร  สำหรับเส้นทางไปน้ำตกเขาสิบห้าชั้นก็เป็นทางลาดยางจนถึงลำห้วยคลองน้ำเป็น

แต่ทางเดินที่เคยเป็นทางรถยนต์ก็ยังพอเดินได้บ้างในบางช่วง  และเส้นทางที่เจ้าหน้าที่เข้าไปปลูกป่า  หรือตามทางด่านของช้างหรือกระทิง  ก็สามารถท่องเที่ยวเดินไปได้ทั่วทั้งป่า  หรือจะเดินทางจากเขตจังหวัดจันทบุรีไปออกทางเขตจังหวัดฉะเชิงเทราก็ได้  มีเส้นทางรถยนต์จากบ้านคลองครก  จันทบุรี  ไปทะลุออกเขตอำเภอบ่อทอง  ชลบุรี  หรือเส้นทางเดินรถแบบลุยป่าก็ยังมีอยู่บ้าง  เช่น ทางด้านคลองน้ำเป็นเส้นทางไปน้ำตกเขาสิบห้าชั้น  ไปสุดที่ต้นน้ำคลองโตนดที่ใจกลางป่า  และในปัจจุบันช้างป่าปะปนกับช้างเลี้ยงที่นำมาปล่อยให้อยู่ด้วยกัน  ดูไม่ออกว่าเป็นช้างป่าหรือช้างปล่อย  บางตัวก็มีนิสัยดุร้าย  ออกมาหากินตามหมู่บ้านโดยไม่กลัวคน  บางครั้งก็ทำร้ายคนได้รับบาดเจ็บปางตายหรือตามมาแล้วหลายคน  จึงไม่เหมาะในการเข้าไปเดินป่า  เพราะถ้าถูกช้างไล่ทำร้ายแล้วโอกาสที่จะรอดแทบไม่มีเลย

ถึงแม้ว่าป่าไม้กำลังจะฟื้นตัวก็ตาม  แต่สัตว์ป่านานาชนิดที่รอดจากการล่าก็ได้เพิ่มปริมาณมากขึ้น  สามารถท่องเที่ยวหากินไปได้ทั่วป่า  แต่ก็ไม่ใช่ว่าจะปลอดภัยจากคนที่คอยแอบเข้าไปล่าอยู่เป็นประจำ  ต้นไม้ไม่มีให้ตัดก็คงเหลือแต่สัตว์ไว้ให้ล่า  ตราบใดที่คนเรายังชมชอบการกินเนื้อสัตว์ป่าว่าอร่อยกว่าเนื้ออย่างอื่น  เพราะเส้นเดินป่าของพรานไพรมีอยู่รอบป่า

การบุกรุกผืนป่าและล่าสัตว์ยังคงมีอยู่  ซึ่งง่ายต่อการบุกเข้าไปตามเส้นทางที่ทำไปเพื่อปลูกป่าหรือเส้นทางเดินป่าที่รู้จักกันในกลุ่ม  ลำห้วยที่สำคัญก็คือคลองโตนด  ที่ไหลมาจากเขาสิบห้าชั้น  ตัดผ่านผืนป่าอ่างฤาไน  และลำห้วยอื่น ๆ เช่น  คลองน้ำเป็น  คลองตะเคียน  คลองกลอย  คลองสีเสียด  คลองสามเส้า  คลองตะเกรา เป็นต้น 

ผืนป่าแห่งนี้ยังคงมีร่องรอยของที่เคยเป็นชุมชนมาก่อน  ใครเข้าไปก็จะได้พบกับบ้านร้างและต้นผลไม้ต่าง ๆ  หรือสวนป่ายางพาราเป็นร้อย ๆ ไร่   ทางรถยนต์ที่มีหลัก ก.ม. ปักอยู่เป็นระยะ  จึงไม่น่าเชื่อป่าแห่งนี้จะกลับมีชีวิตขึ้นมาอีก  ยิ่งกว่าฝันที่เป็นจริง  ขอให้ทุกสิ่งในป่าแห่งนี้ฟื้นคืนชีพขึ้นมาดั่งเช่นเคยเหมือนในอดีตของป่า อ่างฤาไน