ป่าเขาใหญ่  (ด้านทิศตะวันออก)

เมื่อเอ่ยถึงเขาใหญ่ก็ต้องหมายถึงเขาใหญ่จังหวัดปราจีนบุรี – นครราชสีมา   ผืนป่าแห่งนี้เป็นที่รู้จักกันดีโดยเฉพาะสถานที่ท่องเที่ยวน้ำตก  หรือเส้นทางเดินป่าชมธรรมชาติ  ในป่าแห่งนี้ก็คงเหมือนกับป่าทั่ว ๆ ไปในประเทศไทยในด้านการถูกทำลาย  มีทั้งการบุกรุกพื้นที่ผืนป่า  การล่าสัตว์  การหาไม้หอม  ซึ่งอยู่นอกเส้นทางของนักท่องเที่ยว  และห่างไกลจากการตรวจตราของเจ้าหน้าที่

การเข้าป่านอกเส้นทางเดินป่ามีอยู่หลายทางด้านรอบ ๆ ป่า  แต่เส้นทางหนึ่งที่เป็นเส้นทางผ่านใจกลางป่าด้านทิศตะวันออก  โดยเริ่มจากเขาเขียวเดินไปตามแนวสันเขา  ตัดลงแม่น้ำใสใหญ่  ระหว่างทางจะเป็นป่าทึบและผ่านทุ่งหญ้ากว้างเกือบร้อยไร่

แล้วเดินมาตามแม่น้ำใสใหญ่หรือบุกป่าฝ่าดงก็เลือกเอา  แม่น้ำใสใหญ่กว้างและลึกมองดูน่ากลัวจนไม่กล้าลงข้าม  ทางเดินหรือทางด่านไม่มี  เป็นแต่ป่ารกเดินลำบาก  สภาพของสองฝั่งแม่น้ำก็คือเป็นป่ารกและในน้ำก็กว้างลึก  พบต้นไม้หอมที่ถูกโคนและถากเอาแก่นที่เป็นไม้หอมอยู่ตลอดทางที่เดินผ่าน  หลายสิบต้นที่พบถูกถากขูดเอาแก่นจนต้นแทบขาด  จนต้นไม้ล้มพิงต้นไม้อื่น  คงจะหากันตลอดทั้งปี  และปลอดจากเจ้าหน้าที่ที่เข้าไปตรวจ  อีกทั้งไม่มีนักท่องเที่ยวเข้าไปถึง  ต้นน้ำของแม่น้ำใสใหญ่นั้นอยู่คนฟากสันเขาด้านทิศตะวันออกของน้ำตกเหวสุวัต  เลยจากน้ำตกเหวสุวัตขึ้นไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ  จะเป็นแนวสันสันเขายาวไปจนถึงเขาแผงม้า  อำเภอวังน้ำเขียว  บนสันเขาเป็นทางด่านที่ช้างป่ายังใช้เป็นประจำ  รวมทั้งคนด้วยเพราะเป็นจุดที่เข้าถึงแม่น้ำใสใหญ่ใช้เวลาไม่กี่ชั่วโมง 

ต้นน้ำแม่น้ำใสใหญ่จะมีห้วยใสเขียว  ห้วยทราย  แม่น้ำจะไหลจากทางทิศตะวันตกไปทิศตะวันออก  พอถึงแนวสันเขาตรงข้ามบ้านคลองกระท้อนก็หักลงมาทางทิศใต้  ตลอดแม่น้ำใสใหญ่นั้นบางช่วงเป็นลานหินกว้างหรือมีน้ำตก  การที่จะเดินไปตามแม่น้ำจนสุดสายมากออกที่แก่งหินเพิงนั้น  คงใช้เวลาเดินทางนานกว่าครึ่งเดือน  เนื่องจากแม่น้ำไหลคดเคี้ยววกไปวนมา  สองฝั่งเป็นป่ารักชัฏไม่มีทางเดิน  คงมีแต่ทางเดินของคนหาไม้หอมเท่านั้น  ทางเดินของเขาเป็นเส้นทางไปเอาไม้หอมที่ต้นนั้นต้นนี้  คงมีแต่พวกเขาเท่านั้นที่รู้ว่าเส้นนี้ไปออกที่ไหน  แต่เส้นทางที่เข้าออกได้ง่าย  คงเป็นเส้นทางด้านเขตอำเภอวังน้ำเขียว  เพราะบนสันเขาที่ทอดยาวจากป่าเขาใหญ่ไปเขาแผงม้านั้น  เป็นทางด่านที่คนและสัตว์ใช้เดินอยู่เป็นประจำ  และเป็นจุดที่เข้าถึงแม่น้ำใสใหญ่ใกล้ที่สุด  หรือเข้าไปจุดใจกลางป่าเขาใหญ่ด้านทิศตะวันออกได้ง่ายที่สุดเช่นกัน

ดังนั้น  ผืนป่าแห่งนี้ยังรอคอยการเข้าไปสัมผัสจากนักเดินไพร  และต้องใช้เวลาการเดินอีกหลายครั้งจึงจะไปถึงทุกแห่งของป่าเขาใหญ่ได้  เป็นการเดินแบบบุกป่าผ่าดงจริง ๆ  และยังต้องคอยระวังอันตรายจากสัตว์หรือคนหาของป่า  ทางด่านไม่มีสายหลัก  มีแต่ทางเดินของสัตว์ป่าหากินซึ่งนาน ๆ จะผ่านมาสักครั้ง  จึงถือว่าเป็นป่าที่รกมากเนื่องจากไม่มีป่าไม้ใหญ่ปกคลุม  เส้นทางเดินก็คงมีแต่ตรงที่เป็นจุดท่องเที่ยวชมลานหินหรือน้ำของแม่น้ำใสใหญ่  หรือใครจะลองเดินตลอดสายของแม่น้ำใสใหญ่ดู  โดยเริ่มตั้งแต่ใกล้น้ำตกเหวสุวัต  จนมาถึงแก่งหินเพิง  แต่คงใช้เวลาเดินทางกว่าครึ่งเดือน